Dzień Pracownika Ochrony Zdrowia – 7 kwietnia
7 kwietnia świętujemy Dzień Pracownika Ochrony Zdrowia, nasze myśli kierują się w stronę lekarzy, pielęgniarek i ratowników medycznych – osób, które walczą o życie ludzi. Należy podkreślić, że współczesna medycyna to współpraca wielu specjalistów. Poza środkami medycznymi do ratowania ludzkiego życia i zdrowia fizycznego, stosowane są narzędzia diagnostyczne oraz terapeutyczne do oceny i poprawy zdrowia psychicznego. Choć w szpitalu najczęściej patrzymy na wyniki badań i analizy krwi, zawód psychologa i konkretne specjalności przypominają o czymś również ważnym: nie da się leczyć samego ciała, zapominając o duszy.
Jakie role pełnią psycholodzy na oddziale?
Psycholog kliniczny w realiach szpitalnych wykracza poza ramy tradycyjnego poradnictwa psychologicznego. Jego praca to nie tylko wsparcie, ale przede wszystkim precyzyjna diagnostyka. Podstawą pracy psychologa są standaryzowane testy i kwestionariusze. Pozwalają one w sposób obiektywny zmierzyć to, co niewidoczne okiem: strukturę osobowości, nasilenie lęku czy mechanizmy radzenia sobie ze stresem. W ten sposób psycholog może dostarczyć zespołowi medycznemu rzetelnych danych o tym, jak pacjent reaguje na leczenie i hospitalizację.
Z kolei neuropsycholog działa na pograniczu psychologii i neurologii. Jego zadaniem jest badanie związków między zachowaniem człowieka a strukturami mózgu. Ocenia, w jakim stopniu choroba układu nerwowego zakłóca procesy poznawcze i emocjonalne pacjenta. Jego celem jest zrozumienie, jak konkretne uszkodzenia wpływają na codzienne życie chorego oraz jak, poprzez odpowiednią terapię, pomóc mu w optymalizacji jego możliwości i jak najdłuższym zachowaniu sprawności.
Natomiast psychoonkolog zapewnia wsparcie pacjentom oraz ich najbliższym na każdym etapie zmagania się z chorobą nowotworową. Jego praca koncentruje się na łagodzeniu psychicznych skutków diagnozy, wsparciu w trakcie uciążliwego leczenia oraz pomocy w procesie rehabilitacji lub w terminalnej fazie choroby. Poza interwencją terapeutyczną, psychoonkolog angażuje się również w promocję zdrowego stylu życia i profilaktykę onkologiczną.
Psycholog na oddziale może również koncentrować się na wsparciu i doraźnej pomocy psychologicznej oraz podejmowaniu interwencji w sytuacjach trudnych. Jego działania mają na celu redukcję lęku hospitalizacyjnego oraz wsparcie pacjenta w procesie adaptacji do nowej, chorobowej rzeczywistości. Poprzez wzmacnianie poczucia kontroli i stabilizację emocjonalną, przygotowuje pacjenta do aktywnego uczestnictwa w procesie leczenia.
Współpraca psychologa z lekarzem
Współczesna opieka zdrowotna odchodzi od tradycyjnego, czysto biologicznego postrzegania pacjenta i podąża w kierunku zintegrowanych działań lekarza i psychologa klinicznego. Taka współpraca umożliwia całkowite wdrożenie modelu biopsychospołecznego, który zmienił sposób myślenia o leczeniu. Zastosowanie tego podejścia w realiach szpitalnych wiąże się z rezygnacją z postrzegania ciała i umysłu jako niezależnych elementów, na rzecz całościowego spojrzenia. Zgodnie z założeniami twórcy tego modelu, George’a L. Engela, pełne zrozumienie stanu pacjenta wymaga uwzględnienia kontekstu społecznego, w którym on żyje. W tym kontekście wsparcie ze strony specjalistów obejmuje nie tylko zwiększenie tolerancji na ból fizyczny i stres związany z pobytem w szpitalu, ale także stymulowanie wewnętrznych zasobów odpornościowych organizmu, które są kluczowe dla skuteczności terapii. Dzięki współpracy medyków i psychologów opieka staje się kompleksowa, co pozwala na skuteczniejsze pokonywanie poważnych skutków chorób i wspieranie pacjenta we wszystkich trzech kluczowych sferach.
Podsumowując, obecność psychologa w szpitalu to nie tylko ofiarowanie wsparcia emocjonalnego, to także naukowe podejście do zrozumienia człowieka, połączone z wiedzą medyczną i dążenie do zapewnienia pacjentowi najlepszych możliwości powrotu do sprawności. W Dniu Pracownika Służby Zdrowia należy podkreślić, że współczesne leczenie stanowi proces, w którym zarówno ciało, jak i umysł są traktowane z równą uwagą.
Bibliografia
Brzeziński, J., Chyrowicz, B., Toeplitz, Z., & Toeplitz-Winiewska, M. (2019). Etyka zawodu psychologa. Wydawnictwo Naukowe PWN.
de Walden-Gałuszko, K. (2010). Psychoonkologia w praktyce klinicznej. Wydawnictwo Lekarskie PZWL.
Engel, G. L. (1977). The need for a new medical model: A challenge for biomedicine. Science, 196(4286), 129–136
Heszen-Celińska, I., & Sęk, H. (2020). Psychologia zdrowia. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Kądzielawa D. Neuropsychologia kliniczna: charakterystyka dyscypliny. W: Strelau J. (red.) Psychologia. Tom 3. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2000: 649–662.
Sęk, H. (red.). (2005). Psychologia kliniczna. Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Autor wpisu: Daryna Makeieva