Na chorobę Parkinsona (PD) choruje około 6 mln osób na świecie. Choć jest to jedna z najdłużej znanych chorób neurologicznych, jej wystąpienia wciąż nie da się przewidzieć ani jej zapobiec. Podłoże genetyczne pozostaje niejednoznaczne, jednak badania wskazują na istotną rolę czynników środowiskowych oraz przyjmowania niektórych leków (Ganesh, i in., 2024; Kieburtz i Ray Dorse, 2021). W 1867 r. została podjęta pierwsza próba leczenia PD za pomocą korzeni z wilczej jagody. [...]

26 czerwca obchodzimy Międzynarodowy Dzień Zapobiegania Narkomanii. To dobra okazja, by przyjrzeć się narkotykom z szerszej perspektywy. Substancje psychoaktywne mają bowiem długą, skomplikowaną i często zaskakującą historię. Doskonałym przykładem jest wojna secesyjna (1861–1865), podczas której morfinę stosowano na masową skalę jako sposób na ból, głód i napięcie psychiczne. Ceną za ten „lek” okazało się jednak błyskawiczne uzależnienie, które dotknęło blisko [...]

Lęk przed izolacją i potrzeba akceptacji stanowią tło społecznych przymusów picia alkoholu, wzmacnianych przez mechanizmy biologiczne i kulturowe skojarzenia normalizujące konsumpcję. Alkohol pełni rolę „maski ochronnej”, zmniejszając tremę i opór emocjonalny, co sprzyja aprobacie grupy i jednocześnie osłabia mechanizmy obronne i zwiększa podatność na wpływ otoczenia. Skojarzenia, jak sport–piwo, sakralizacja wina czy mit „niekompletnej” celebracji bez alkoholu często [...]

  Rodzina jest fundamentalnym środowiskiem wychowawczym oraz dynamiczną siecią współzależności, która determinuje proces kształtowania się tożsamości, wzorców zachowań i indywidualnych postaw jednostki. Rodzina nie tylko przekazuje jednostce normy społeczne i moralne, ale również bezpośrednio stymuluje jej rozwój poznawczy oraz uczy sposobów radzenia sobie w trudnych sytuacjach. Szczególną uwagę zwraca na to terapia systemowa - nurt psychoterapeutyczny, którego głównym [...]

7 kwietnia świętujemy Dzień Pracownika Ochrony Zdrowia, nasze myśli kierują się w stronę lekarzy, pielęgniarek i ratowników medycznych – osób, które walczą o życie ludzi. Należy podkreślić, że współczesna medycyna to współpraca wielu specjalistów. Poza środkami medycznymi do ratowania ludzkiego życia i zdrowia fizycznego, stosowane są narzędzia diagnostyczne oraz terapeutyczne do oceny i poprawy zdrowia psychicznego.  Choć w szpitalu najczęściej patrzymy na wyniki [...]

21 marca to nie tylko symboliczna data rozpoczęcia kalendarzowej wiosny, ale też Światowy Dzień Zespołu Downa. Jest on okazją do budowania społecznej świadomości opartej na faktach, a nie na stereotypach. Data została wybrana celowo, by upamiętnić unikalną cechę genetyczną u podstaw tego zespołu - trisomię 21. pary chromosomów (21. dzień 3. miesiąca). Na świecie zakłada się wtedy kolorowe skarpetki „nie do pary”, manifestując akceptację dla różnorodności. Co genetyka, [...]

Europejski Dzień Mózgu to doskonała okazja, by przyjrzeć się narządowi będącemupodstawą naszej tożsamości, emocji i procesów poznawczych. Neuronauka rozwija się dziś wbłyskawicznym tempie, dostarczając coraz nowszych narzędzi do zrozumienia ludzkiegoumysłu. Wiedza ta pozwala nie tylko lepiej leczyć zaburzenia psychiczne i neurologiczne, aleteż skuteczniej dbać o codzienną higienę psychiczną. Ważący średnio 1,2-1,4 kg ludzki mózgto wciąż jeden z najbardziej fascynujących [...]

Dzień Chorób Rzadkich obchodzony jest w najrzadszym dniu roku - 29 lutego (lub ostatniego dnia lutego w latach nieprzestępnych), co symbolicznie podkreśla wyjątkowy charakter tych schorzeń. To międzynarodowa inicjatywa edukacyjna zapoczątkowana w 2008 roku przez europejskie organizacje pacjentów, której celem jest zwiększanie świadomości społecznej oraz poprawa diagnostyki i wsparcia osób chorych. Chorobę uznaje się za rzadką, gdy dotyka nie więcej niż 1 na 2000 osób - w [...]

23 lutego obchodzimy Ogólnopolski Dzień Walki z Depresją. To  data przypominająca, że depresja jest realnym, poważnym zagrożeniem dla zdrowia, a nie “chwilowym smutkiem” czy “przemijającą chandrą”. Dzień Walki z Depresją stanowi okazję do zwiększania świadomości społecznej, przełamywania stereotypów, a także promowania postaw empatii i odpowiedzialności wobec osób doświadczających kryzysu zdrowia psychicznego. Każdy [...]

Co roku, 10 grudnia, obchodzimy Międzynarodowy Dzień Praw Człowieka i Praw Dziecka. Jest to dzień, w którym możemy przypomnieć sobie o walce na rzecz poszanowania godności człowieka. Świat nadal nie jest idealny, ale zdobywając prawa, każda jednostka w społeczeństwie może coś zmienić. Choćby zwracając uwagę na to, że komuś dzieje się krzywda, albo odwrotnie – poprzez pomoc i pracę, by każdy człowiek był traktowany z należytą troską. Rolę w tym ma każdy z nas, również [...]

Co roku 3 grudnia obchodzimy Międzynarodowy Dzień Osób z Niepełnosprawnością, w celu podniesienia świadomości społecznej. Zazwyczaj, gdy myślimy o niepełnosprawności, kojarzymy ją przede wszystkim z ograniczeniami fizycznymi. Jednak ma ona o wiele szersze znaczenie. Obejmuje również niewidzialne przeszkody związane ze zdrowiem psychicznym, które mogą znacząco utrudniać życie codzienne. Dlatego jest niezbędne, abyśmy dostrzegali pełny zakres tych wyzwań i rozumieli, jak ważne [...]

W pierwszym tygodniu grudnia obchodzimy Europejski Tydzień Autyzmu. Jego celem jest przybliżanie tematyki autyzmu i funkcjonowania osób w spektrum. Naukowa wiedza w tym temacie regularnie wzrasta. W związku z obchodzonym tygodniem autyzmu przyjrzyjmy się przyczynom i objawom autyzmu, a także funkcjonowaniu osób w spektrum. Początki badań nad spektrum autyzmu Leo Kanner w 1943 r. wyróżnił autyzm jako odrębną jednostkę diagnostyczną. Zauważył on wśród 11 dzieci charakterystyczne [...]

Choroba Alzheimera to postępujące schorzenie neurodegeneracyjne, obciążające nie tylko chorego, ale i jego otoczenie, w szczególności rodzinę. Rozwój choroby jest nieuleczalny  – nie znamy metody, która pozwoliłaby chorobę pokonać, możemy jedynie spowalniać jej rozwój. Wraz z postępowaniem choroby Alzheimera dochodzi do utraty pamięci, zaburzeń myślenia i mowy, co prowadzi do otępienia. W związku z tym pacjenci często potrzebują opieki całodobowej. W Polsce aż 92% [...]

Około 1% społeczeństwa choruje na schizofrenię. Na pierwszy rzut oka może się to wydawać niewielkim odsetkiem, jednak przełożenie, że 1 na 100 osób zmaga się z tą chorobą otwiera oczy. Pomimo częstotliwości występowania oraz zagrożeń jakie wiążą się z chorobą (w populacji osób chorujących na nią ryzyko śmierci samobójczej wynosi około 10%) schizofrenia wciąż jest często źle rozumiana, przede wszystkim w popkulturze, a nasza wiedza o niej jest niepełna. Patogeneza [...]

Rynek pracy nieustannie zmienia się, zarówno z perspektywy pracowników jak i pracodawców. Coraz częściej słyszymy o work-life balance [balansie między pracą a życiem prywatnym], atmosferze i integracji w miejscu pracy oraz wypaleniu zawodowym. Mimo często kolokwialnego i potocznego użycia tych terminów, mają one swoje psychologiczne uzasadnienie.  Więc czym, z naukowego punktu widzenia, jest wypalenie zawodowe? Co je powoduje i jak mu zapobiegać? Historia badań wypalenia [...]

Dziewiątego września obchodzimy Światowy Dzień Pierwszej Pomocy. Każdy z nas zapewne uczył się pierwszej pomocy w znaczeniu medycznym – resuscytacji krążeniowo-oddechowej, udzielania pomocy przy wypadkach czy zranieniach. Pierwsza pomoc ma jednak również wymiar psychologiczny, o którym w trakcie edukacji słyszymy niestety rzadziej. A przecież każdy z nas jest narażony na stresujące sytuacje, które mogą wywoływać negatywne emocje lub prowadzić do kryzysu, w obliczu którego [...]