Jak świadomie wybrać psychologa
Temat zdrowia psychicznego budzi coraz większe zainteresowanie społeczeństwa. Badania wskazują na to, że ludzie współcześnie mają słabszą odporność i są częściej diagnozowani pod kątem zaburzeń psychicznych (Vahratian i in., 2021; Patin i Quintana-Murci, 2025). Istotnym jest, by nie bać się sięgać po specjalistyczną pomoc. W procesie poszukiwania dobrego specjalisty można napotkać różne trudności – koszt wizyty, wątpliwości dotyczące kwalifikacji specjalisty, dylematy moralne, poczucie wstydu. Poniżej znajdziesz kilka wskazówek, które mogą pomóc ułatwić ten proces.
Jak wybrać psychologa i odważyć się na wizytę?
Co sprawdzić przy poszukiwaniu specjalisty?
- Tytuł magistra psychologii (po ukończeniu 5-letnich studiów wyższych)
- W jakim obszarze psychologii działa zawodowo (np. lęk, kryzysy)
- Posiadane uprawnienia (ukończone kursy, szkolenia)
- Doświadczenie zawodowe
- Forma kontaktu (online/stacjonarnie)
- Cena ≠ jakość
- Jak siebie prezentuje
Czy 1000 pięciogwiazdkowych opinii stanowi gwarancję, że dany psycholog będzie odpowiedni również dla Ciebie?
Wbrew pozorom – nie, bowiem kwestia oceny drugiej osoby jest wysoce indywidualną. Nasze postrzeganie innych zależy od wielu czynników, takich jak normy kulturowe, wygląd, styl wypowiedzi, ton głosu, a nawet poziom samooceny. Co więcej, badania wskazują, że pierwsze wrażenie o osobie kształtuje się w ciągu około 8 sekund. Właśnie dlatego „najlepszy” psycholog w Polsce może się okazać dla danej jednostki nieodpowiedni, co nie powinno zniechęcać. Dobre opinie są wskaźnikiem, którym możemy się kierować, ale nasze osobiste odczucia przy konsultacji są istotne i powinniśmy brać je pod uwagę, niezależnie od czynników wewnętrznych.
Pierwsza wizyta
Nie musisz mieć „poważnego powodu” ani wiedzieć, na czym polega problem, żeby umówić się na konsultację. Psycholog udzieli Ci wsparcia i pomoże uporządkować chaos w głowie. Na początku specjalista przedstawi Ci zasady współpracy i działania, do podjęcia których jest zobowiązany w określonych sytuacjach.
Wspólnie ustalicie cele, nad którymi będziecie pracować, w jaki sposób możecie je realizować oraz co do tego będzie potrzebne. Nie bój się zadawać pytań, jeżeli coś jest dla Ciebie niejasne. W towarzystwie kompetentnej osoby łatwiej jest rozstrzygnąć dylematy i poszerzyć wiedzę. Psycholog nie poda gotowych rozwiązań, ponieważ Ty znasz siebie i swoje życie najlepiej. Lecz pomoże Ci je wydobyć z Twoich własnych potrzeb, preferencji, stylu życia oraz posiadanych zasobów.
W gabinecie psychologa powinna panować swobodna przestrzeń na przeżywanie emocji: brak poczucia bycia ocenianym/-ą, brak narzucania decyzji lub rad w stylu „Weź się w garść!”. Masz prawo płakać, śmiać się, złościć, wygadać się, a czasem milczeć. Pamiętaj, że nie jesteś do niczego zobowiązany/a. Nie ma nic złego w tym, że coś Ci nie pasuje i chciałbyś/-abyś zrezygnować po pierwszej wizycie. To jest istotna informacja, być może sygnał, że jeszcze nie jesteś gotowy/-a albo musisz poszukać innego specjalisty.
Psycholog, psychoterapeuta czy psychiatra?
Różnice oraz podział obowiązków między psychologiem, psychoterapeutą a psychiatrą mogą być niejasne, zwłaszcza przy pierwszym kontakcie ze specjalistami.
Tak prezentują się główne różnice w wykształceniu, formie pracy oraz celach. Jeżeli nie wiesz do kogo się skierować, pamiętaj, że każdy dobry specjalista zdaje sobie sprawę z własnych ograniczeń. Kierując się dobrem klienta, powinien przekierować cię do innego specjalisty, jeśli uważa, że nie jest odpowiednią osobą do pomocy.
Więcej o różnicach między psychologiem, psychoterapeutą a psychiatrą przeczytasz tutaj.
Sygnały ostrzegawcze w opisie profilu psychologa 🚩
- 100% skuteczności
- Szybkie rozwiązanie problemu
- Brak informacji o wykształceniu
- „Pomagam we wszystkim”
- „Po wizycie zapomnicie o wszystkich swoich problemach”
Podsumowanie
Praca nad problemami to kontinuum działań i refleksji. Czasem spotka Cię chwila zwątpienia i pytanie „Czy to w ogóle ma sens?”. Ważne jest jednak pozwolenie sobie na szczerą refleksję i odwagę, by sięgnąć po pomoc. Zdrowie psychiczne jest równie ważne, jak zdrowie fizyczne. Przełamywanie utrwalonych uprzedzeń wobec sięgania po wsparcie psychologiczne przynosi korzyści dla samej osoby, jak również całego systemu, w którym funkcjonuje, tj. życia rodzinnego, relacji partnerskich i przyjacielskich, czy środowiska zawodowego. Decyzja o skorzystaniu z pomocy psychologicznej to przede wszystkim wyraz troski o siebie i swoje zdrowie. Wiele zmian zaczyna się od prostej myśli w głowie. A Ty potrafisz nadać jej kierunek i barwy, które będą prowadzić do tego, co chciane?
Bibliografia:
Alfuqaha, O. A., Al-Masarwah, U. M., Al Talahin, F. M., & Altarawneh, R. T. (2025). The Effect of Psychological First Aid Interventions on Self-Efficacy and Professional Quality of Life Among Physicians: A Quasi-Experimental Study. European Journal of Investigation in Health, Psychology and Education, 15(12), 245. https://doi.org/10.3390/ejihpe15120245
Polskie Towarzystwo Psychologiczne. (2018). Kodeks etyczny psychologa. https://psych.org.pl/dla-psychologow/kodeks-etyczny
Patin, E. i Quintana-Murci, L. (2025). Śledzenie ewolucji ludzkiej odporności poprzez starożytne DNA. Roczny Przegląd Immunologii, 43, 57–82. https://doi.org/10.1146/annurev-immunol-082323-024638
Vahratian, A., Blumberg, S. J., Terlizzi, E. P. i Schiller, J. S. (2021). Symptoms of Anxiety or Depressive Disorder and Use of Mental Health Care Among Adults During the COVID-19 Pandemic — United States, August 2020–February 2021. MMWR. Morbidity and Mortality Weekly Report, 70(13), 490–494. DOI: 10.15585/mmwr.mm7013e2
Autor wpisu: Sofia Hress